محمد بن عبد الله بن عمر
مقدمه 92
خلاصهء سيرت رسول الله ( ص )
است . اخبار مربوط به تاريخ عالم وعربستان قبل از اسلام را ابن إسحاق از منابع گوناگون كه در اثر توسعهء اسلام وارتباط مسلمانان با ملل ديگر به دست آمده بود وبا واسطههايى به دست أو رسيده بود ، واخبار مربوط به ابتداى اسلام وزمان پيغمبر أكرم ووقايع زمان خلفا را از آن چه سينه به سينه نقل مىشده ونزد أرباب خبر مدينه منتشر بوده ، جمعآورى كرده است . اما اطلاعات ومعلومات محمد بن إسحاق به اخبار مزبور محدود نيست وبراي آن كه از آنچه أو مىدانسته وجمعآورى كرده بوده است انگارهاى در دست داشته باشيم ، نه تنها بايد به كتابهاى سيره ومغازى وتاريخ مراجعه كرد ، بلكه به كتابهاى صحاح ومسانيد وتفسير احكام وشعر وأدب نيز بايد توجه داشت . گفتارى دربارهء سيرت رسول الله وخلاصهء آن كتاب حاضر يعنى خلاصهء سيرت رسول الله تأليف محمد بن عبد الله بن عمر ، در هشت باب و 313 صفحه وتقريبا يك سوم أصل آن است كه در سى باب و 1136 صفحه ، با همان حروف به چاپ رسيده است . به اين ترتيب : - باب أول اين خلاصه ، شامل مطالب باب أول تا نيمهء باب دوم ، به انضمام قسمت أول باب پنجم سيرت رسول الله ، است . - باب دوم ، شامل مطالب باب سوم وچهارم . - باب سوم در دو فصل : فصل أول ، شامل مطالب نيمهء دوم باب دوم وبقيهء مطالب باب پنجم سيرت رسول الله است . فصل دوم ، شامل مطالب باب ششم تا باب يازدهم است . - باب چهارم اين خلاصه ، شامل مطالب بابهاى دوازدهم تا نوزدهم سيره . - باب پنجم در سه فصل : فصل أول ، شامل مطالب فصل أول از باب بيستم وفصل دوم ، شامل مطالب فصل دوم همان باب بيستم وفصل سوم ، شامل مطالب قسمت آخر فصل دوم وتمامى فصل سوم باب بيستم سيرت رسول الله است . حكاياتى در آخر باب پنجم اين خلاصه ، آمده است كه شامل مطالب باب بيست ويكم تا باب بيست وپنجم سيرت رسول الله است . - باب ششم اين خلاصه ، شامل مطالب باب بيست وششم سيرت رسول الله . - باب هفتم ، شامل مطالب باب بيست وهفتم تا باب بيست ونهم . - باب هشتم ، شامل مطالب باب سىام سيرت رسول الله ، است . چنان كه از ملاحظهء فهرست فوق ومقابلهء مطالب دو كتاب برمىآيد ودر حواشي صفحات كتاب حاضر هم به آن اشاره شده ، به خوبى مىتوان دريافت كه اين خلاصه به طور موجز